Programi sportske rekreacije za optimizaciju funkcionalnih sposobnosti
U ovu grupu spadaju prirodni oblici kretanja (hodanje, trčanje, pešačenje), druge ciklične aktivnosti (vožnja bicikla, plivanje, skijaško trčanje) i druge aktivnosti, čijom se primenom u odgovarajućim modelima programa sportske rekreacije efikasno utiče na: optimizaciju funkcionalnih sposobnosti, posebno aerobnih sposobnosti; doprinosti očuvanju i unapređenju zdravstvenog stanja; otklanjaju i/ili ublažavaju zdravstvene tegobe; povećavaju radne sposobnosti i produžavaju aktivni radni i životni vek.


Sadržaji programa sportske rekreacije u ovoj grupi karakterišu se sledećim osnovnim fiziološkim  obeležjima:
  • Angažovanje velikih mišićnih grupa (najmanje 1/6 do 1/7 ukupne telesne musculature) u dinamičnom radu;
  • Trajanje programa najmanje 20 do 60 minuta neprekidnog aerobnog rada (trajanje zavisi od intenziteta opterećenja i obrnuto je srazmeri sa intenzitetom opterećenja);
  • Nedeljna učestalost primene programa sportske rekreacije sa ovim sadržajima treba da se kreće 3-5 puta (to ne podrazumeva stalno učestvovanje u istom program);
  • Optimalan intenzitet opterećenja dozira se u granicama 60-90% maksimalnih rezervi pulsa.
Ovi programi usmereni su, pre svega, da pozitivno utiču na poboljšavanje sposobnosti srčano-sudovnog i disajnog sistema (povećanje aerobnih sposobnosti). Doziranje i kontrola opterećenja u toku programa sportske rekreacije vrši se na osnovu spoljašnjih (fizičkih) i unutrašnjih (fizioloških) pokazatelja opterećenja.

Spoljašnji indikatori opterećenja su pokazatelji obima opterećenja: trajanje aktivnosti, trajanje odmora, odnos aktivnosti i odmora, broj ponavljanja, dužina pređenih deonica i sl.

Unutrašnji indikatori opterećenja ustvari predstavljaju pokazatelje reakcije pojedinih organskih sistema i organizma kao celine na primenjena opterećenja: frekvencija srca, frekvencija disanja, koncentracija mlečne kiseline u krvi, arterijski krvni pritisak i dr.

Kao najopštiji indikator opterećenja najčešće se koristi puls (frekvencija srčanog rada). Puls je fiziološki indikator opterećenja koji u toku  same aktivnosti, pruža najviše relevantnih informacija. To je lako dostupan i pouzdan pokazatelj preko koga je moguće relativno jednostavno i dosta precizno dozirati i kontrolisati nivo primenjenih opterećenja u toku raznovrsnih programa sportske rekreacije.


Kao opšta orijentacija za optimalno doziranje i kontrolu opterećenja u toku programa sportske rekreacije, usmerenih na efikasno poboljšavanje aerobnih sposobnosti, koristi se više "formula": 1.  Granice optimalnog intenziteta opterećenja određuju se prema tzv. formuli pulsa:

DGP (donja granica pulsa) = 170 - GS
GGP (gornja granica pulsa) = DGP + 20 2.

Optimalan intenzitet opterećenja u toku programa sportske rekreacije aerobne usmerenosti treba da se odražava u granicama 70% do 85% maksimalne frekvencije pulsa (Fc/max), koja teoretski odgovara pulsu pri maksimalnoj kiseoničkoj potrošnji

(MKP).DGP = 0,70 x (Fc/max)
GGP = 0,08 x (Fc/max)

* Maksimalna freknevcija srčanog rada (maksimalni puls) izračunava se po sledećoj formuli: Fc/max (maksimalni puls) = 220 - godine starosti.3. Optimalan intenzitet opterećenja dozira se u granicama 50 - 85% maksimalne reserve pulsa koja se izračunava po formuli:

DGIO = (0,50 x (Fc/max - Fc/mir)) + Fc/mir
GGIO = (0,85 x (Fc/max - Fc/mir)) + Fc/mir


Primenom navedenih formula pulsa, moguće je u toku odabranih programa sportske rekeracije odražavati puls u granicama optimalnih opterećenja za svakog pojedinca, čime se postiže individualno doziranje opterećenja. Danas se dosta široko koriste mini-kompijuterizovani elektronski sitemi (npr. Training sistem sport teste PE 3000, Ulker 1500 i dr.), kojima se efikasno dozira i kontroliše dinamika promene pulsa kao pokazatelja intenziteta opterećenja u toku pojedinih sportsko-rekreativnih programa.


Literatura:
Teorija sportske rekreacije - Mithat Blagajac

 
Autor: Prof. dr Mithat Blagajac
Objavljeno: 08.06.2014.


LISTA KOMENTARA
Trenutno nema komentara u sistemu

OSTAVITE VAŠ KOMENTAR
Ime:
Prezime:

Tekst komentara:
POGLEDAJTE JOŠ I...
+ O nama
+ Kontakt
+ Pravna pouka
+ Uslovi korišćenja
+ Postanite saradnik
+ Često postavljana pitanja

POVEZANI TEKSTOVI...
> Aerobno vežbanje - prevencija i unapređenje z...
> Sistematizacija programa sportske rekreacije
> Programi sportske rekreacije
> Uticaj selektivnih programa sportske rekreacije...
> Sportska rekreacija i stres
 
> Preporučeni tekstovi

AKCIJE
Ako podjednako volite sport i da pišete o njemu, odnosno znate nešto novo i zanimljivo o nekoj sportskoj temi,  a uz to želite da svoje znanje iz oblasti sporta nesebično podelite sa drugima, javite nam se. Čekamo Vas!
Zanimaju Vas informacije o određenoj sportskoj manifestaciji (turniru, prvenstvu, akciji, seminaru, itd.), pogledajte najave aktuelnih sportskih manifestacija u okviru našeg Sportskog kalendara...
Ukoliko vodite neku sportsku organizaciju (savez, klub, asocijaciju i sl.) ili ste organizator neke sportske manifestacije (turnir, akcija, seminar, sl.) i želite da je medijski promovišete, odnosno sa njom upoznate širu javnost, Savremenisport.com može postati Vaš Medijski partner...
Osetite deo atmosvere sa najzanimljivijih već održanih sportskih manifestacija putem slika koje smo zbog Vas zabeležili u okviru Foro galerije...